Οι δήθεν … “χρυσές” μετριότητες!

Amplify’d from www.elliniki-gnomi.eu
Όπου λιγοστεύουν οι ΑΕΤΟΙ και μαζί τους και οι πελαργοί πληθαίνουν τα … ερπετά!

Τα μεγάλα ψυχοκοινωνικά  φαινόμενα, αυτά που με την ολοκλήρωσή τους μορφοποιούν νέους θεσμούς, δομές και σχήματα  είναι δύσκολο, εάν όχι σχεδόν ακατόρθωτο, να τα αξιολογήσουμε την ώρα που βρίσκονται στη δυναμική φάση της εξέλιξής τους.

Στην πτωχευμένη Ελλάδα της τρόικα αυτές οι μορφοποιήσεις έχουν ήδη ξεκινήσει και νέοι θεσμοί, δομές και σχήματα άγνωστα μέχρι σήμερα, κρυσταλλώνονται προοδευτικά στο συλλογικό μας υποσυνείδητο!

ΟΛΟΙ οι ενασχολούμενοι με την Πολιτική  αρνούνται την ύπαρξή τους και υποβαθμίζουν τη σημασία τους για να συνεχίσουν τον  ερωτικό τους εναγκαλισμό με την εξουσία ή με την προσδοκία κατάκτησής της  και τα μύρια όσα … αυτή η σχέση, αποδεδειγμένα από εξεταστικές επιτροπές, αποδίδει!

Mετά την «αποδημία» Καραμανλή και  Παπανδρέου με τη δική μου, την δηκτική αλλά όχι παρεξηγήσιμη, γνωστή σε εσάς μέσα από τη «μπλογκόσφαιρα» σκοπιά , ΔΙΑΦΩΝΩ με αυτούς που διατείνονται ότι η πολιτική μας  ζωή  χαρακτηρίζεται από … «χρυσές μετριότητες»!

Στα μεγάλο οικονομικά, κοινωνικά, πολιτικά προβλήματα που συσσωρεύθηκαν επί πολλά χρόνια προστίθενται νέα και αντί για λύσεις έχουμε «επιταγές της τρόικα» (δεν αντιλαμβάνονται τα Κυβερνητικά στελέχη ότι κάθε φορά που επικαλούνται την…τρόικα για τις ανάλγητες αποφάσεις τους ουσιαστικά ΑΠΑΞΙΩΝΟΥΝ τον θώκο εξουσίας που κατέχουν;)

Τα χρονίζοντα σημαντικά αιτήματα του λαού όχι μόνο δεν ικανοποιούνται αλλά διογκώνοντα με ταχείς ρυθμούς, και επί πλέον  ως έθνος, λαός και κοινωνία απογυμνωμένοι από οράματα και ΕΛΠΙΔΑ βιώνουμε την ΚΑΤΑΘΛΙΨΗ έχοντας βουλιάξει στο τέλμα της μίζας, της ρεμούλας, της αφιλοτιμίας, του ωχαδερφισμού της ανυποληψίας!…

Δεν ισχυρίζομαι ότι οι νεότεροι πολιτικοί μας ηγέτες μας οδήγησαν εδώ … εκ προθέσεως!

Είναι αλήθεια, όμως, ότι έρπουμε πλέον εμείς οι κάποτε υψιπετείς Ελληνες και Ελληνίδες. Νέοι και νέες μέσα στα πανεπιστημιακά αμφιθέατρα αλλά και σε ζωντανές ομιλίες μου σε διάφορες πόλεις της πατρίδας μας μου θέτουν ένα οδυνηρό και αφοπλιστικό ερώτημα «Τελικά πόσο πρέπει να μας μισείτε για να μας κληροδοτήσετε τον κόσμο που ετοιμάσατε για το δικό μας αύριο;»

Να θυμίσω ότι οι γονείς μας και οι παππούδες μας που ήταν δεμένοι με διάφορους τρόπους με τη γη το έλεγαν πεντακάθαρα:

«Όπου λιγοστεύουν οι ΑΕΤΟΙ και μαζί τους και οι πελαργοί πληθαίνουν τα … ερπετά!»

Τα προβλήματα του 21ου αιώνα οικολογικά, οικονομικά, κοινωνικά, πολιτικά δημογραφικά διογκώνονται με γεωμετρικούς ρυθμούς και συνιστούν τεράστιες προκλήσεις, που απαιτούν σπουδαίους ανθρώπους στους θώκους της πολιτικής, επιχειρηματικής, θρησκευτικής, ακαδημαϊκής και άλλων τύπων εξουσίας όχι μόνο για να μπορέσουμε άμεσα να τα  αντιμετωπίσουν αλλά και και να τα επιλύσουμε ώστε να δημιουργηθούν προοπτικές για τις επόμενες γενιές …

Για τους παραπάνω και άλλους ευνόητους και για εσάς λόγους φίλες και φίλοι αναγνώστες ΔΗΛΩΝΩ από το βήμα του blog, δημοσίως, ότι δεν αντιλαμβάνομαι τη λογική των «χρυσών» μετριοτήτων!

Από  πότε δηλαδή μιά μετριότητα μπορεί να είναι «χρυσή», όπως μερικοί περιγράφουν αυτούς και αυτές που πρυτανεύουν στην πολιτική, οικονομική, πνευματική ζωή του τόπου, όταν η ίδια η έκφταση είναι αντιφατική;

Η Οικουμένη, βουλιάζοντας στην εξελισσόμενη δίνη τεραστίων προβλημάτων και μαζί η Ελλάδα μας χρειάζονται ιστορική συνέπεια, κυμπαρλίκι και φιλότιμο …

Ηγέτες – ΑΕΤΟΥΣ χρειαζόμαστε στην  Ελλάδα, την Ευρώπη, την Υφήλιο για να σταματήσουν να μας οδηγούν στον ευτελισμό και την έρπουσα αναξιοπρέπεια της αδιαφάνειας και της διαφθοράς εκείνοι και εκείνες που το κάνουν για να θησαυρίζουν όντας, μάλλον επιβήτορες θώκων εξουσίας και όχι ικανοί, αυθεντικοί και υπεύθυνοι ηγέτες!..

Στο θέμα ΗΓΕΤΕΣ θα επανέλθω σύντομα …

Του Καθηγητή Γιώργου Πιπερόπουλου.

Read more at www.elliniki-gnomi.eu

 

Advertisements

Το plan C για την Ελληνική οικονομία #grecon #imfgr

Amplify’d from www.bankingnews.gr
Το διεθνές κεφάλαιο που ποντάρει στην χρεοκοπία της Ελλάδος έχει εκπονήσει ένα ακραίο σενάριο – σχέδιο το οποίο αν του δοθούν οι κατάλληλες προϋποθέσεις θα επιδιώξει να το υλοποιήσει.
Με βάση το σχέδιο αυτό αν αποτραπεί η χρεοκοπία της Ελλάδος τον Ιούλιο που αποτελεί την βασική επιδίωξη και η Ευρώπη αποφασίσει να δώσει περαιτέρω χρόνο στην Ελλάδα ώστε να αποτρέψει την χρεοκοπία τότε εκ των πραγμάτων θα ενεργοποιηθεί το σχέδιο C.

Το σχέδιο αυτό κυκλοφόρησε πριν λίγες εβδομάδες σε κύκλους hedge funds και έλληνας που εργάζεται σε ένα εξ αυτών μας το περιγράφει.
Με βάση το σενάριο αυτό το Φθινόπωρο θα υπάρξουν εκλογές στην Ελλάδα και αδυναμία υλοποίησης του μνημονίου.
Εκείνη την περίοδο εκδηλώνεται το πιστωτικό γεγονός και η Ελλάδα βαθμολογείται σε SD δηλαδή επιλεκτική χρεοκοπία.
Τα CDS εκτινάσσονται πάνω από τις 2500 μονάδες ίσως και 3000 μονάδες ενώ το ΧΑ θα υποχωρήσει μεταξύ 500 και 1000 μονάδων και οι τράπεζες έως και 50% χαμηλότερα από τα τρέχοντα επίπεδα.
Ο σκοπός του σχεδίου αυτού όμως είναι διπλός  τα hedge funds θα αναλάβουν το ρόλο της ισοπέδωσης της ελληνικής αγοράς ειδικά του χρηματιστηρίου και των ομολόγων.
Πιέζοντας ή καλύτερα συμπιέζοντας τον αποτιμώμενο πλούτο της χώρας θα μπορέσουν οι δυνητικοί αγοραστές αυτοί που θα αποκτήσουν τα ακίνητα ή τις εισηγμένες εταιρίες στο ΧΑ του δημοσίου να τα αγοράσουν σε εξευτελιστικές τιμές.
Η ύπαρξη αυτών που θα ισοπεδώσουν το ΧΑ πέραν του εμφανούς δηλαδή της αποκομιδής κέρδους θα είναι να δημιουργήσουν τις προϋποθέσεις ώστε οι επενδυτές της πραγματικής οικονομίας να αγοράσουν την Ελλάδα σε εξευτελιστικές τιμές.
Μάλιστα στο σχέδιο αυτό το οποίο χαρακτηρίζεται plan C περιλαμβάνονται και αγορές ομολόγων.
Με τιμές στις 40 μονάδες και 30 μονάδες βάσης οι αμερικανικές και όχι μόνο επενδυτικές τράπεζες και εφόσον δημιουργήσουν τις προϋποθέσεις …προοπτικής της οικονομίας με τεχνικούς τρόπους θα αρχίσουν να αγοράζουν και ελληνικά ομόλογα αγοράζοντας στο 50 και πουλώντας στο 70 προφανώς το κέρδος θα είναι εξίσου εντυπωσιακό.
Όσο και αν θεωρηθεί παράξενο αυτοί που θα αναλάβουν την ισοπέδωση της αγοράς θα αναλάβουν και τον ρόλο ανάκαμψης, της ισοπεδωμένης αποτίμησης των τραπεζών και εταιριών του ΧΑ.
Το παιχνίδι αρχίζει να γίνεται πολύ στημένο.
Τα funds που θα πωλήσουν το σενάριο της χρεοκοπίας τα funds θα είναι εκείνα που θα αναλάβουν το ρόλο ανάκαμψης πουλώντας το σενάριο ότι η χώρα χρεοκόπησε αλλά υπάρχουν πλέον προοπτικές ανόδου.  

Read more at www.bankingnews.gr

 

Ε. Βενιζέλος: Scripta Μanent Πηγή:www.capital.gr

Amplify’d from www.capital.gr
Διαφορετική άποψη για την οικονομική πολιτική της κυβέρνησης έχει διατυπώσει στο πρόσφατο παρελθόν ο νέος “τσάρος” της οικονομίας Ε. Βενιζέλος.
Σε συνέντευξή του στο «Βήμα» παραδέχθηκε ότι διατύπωσε στο Υπουργικό Συμβούλιο πως πρέπει η φιλοαναπτυξιακή και φιλοεπενδυτική πολιτική να προβληθεί με κινήσεις που είναι απλές και εύκολες, όπως η μείωση της φορολογίας των επιχειρήσεων και η διευκόλυνση της οικοδομικής δραστηριότητας, με κατάλληλη μεταχείριση “εργαλείων”, όπως οι αντικειμενικές αξίες ή το “πόθεν έσχες” των απλών πολιτών για την απόκτηση πρώτης και δευτερεύουσας κατοικίας.
Πληροφορίες ανέφεραν ότι πριν από λίγες εβδομάδες είχε ζητήσει από τον Πρωθυπουργό ένα νέο «μνημόνιο» καταθέτοντας την ανησυχία του για την δημοσιονομική πορεία της χώρας και την ανάγκη να καταρτιστεί ένα νέο σχέδιο με βάση την πραγματικότητα που έχει διαμορφωθεί μετά την εφαρμογή του Μνημονίου.
Είχε ζητήσει την ψήφιση του μεσοπρόθεσμου από 180 βουλευτές, και απαντώντας σε ερώτησε περί ευθύνης υπουργών για τη πρώτη δανειακή σύμβαση είχε αναφέρει σε συνέντευξη στο Πρώτο Θέμα ότι «Η δημοκρατία είναι συνυφασμένη με την ευθύνη και το κόστος. Δεν υπάρχει δημοκρατική ασυλία. Είναι άλλη η ευθύνη του πρωθυπουργού και του υπουργού Οικονομικών που έχουν άμεση επαφή με χειρισμούς και άλλη η ευθύνη ενός υπουργού σε μη σχετικό υπουργείο» αναφέροντας ότι πρέπει να ληφθούν πρωτοβουλίες για υψηλότερη ανάπτυξη.
Εξέφρασε την άποψη επίσης ότι στις ιδιωτικοποιήσεις «οι αποφάσεις αυτές είναι τόσο κρίσιμες και τόσο πολύπλοκες, που καθεμία πρέπει να έχει τη μορφή νόμου, γιατί αλλιώς δημιουργούνται τεράστιες διοικητικές και νομικές δυσχέρειες, ενώ υπάρχει -ας μην το κρύβουμε- και ζήτημα ευθύνης για τα πρόσωπα που θα πάρουν τις σχετικές αποφάσεις. Άρα, μόνο με τη Βουλή και τη μορφή νόμου λύνονται τα θέματα αυτά».

Read more at www.capital.gr

 

Πράξη & πράξεις Υποτέλειας

Amplify’d from www.topontiki.gr

Στα 1825, η Γ΄ Εθνική Συνέλευση των Ελλήνων – στη μέση της Επανάστασης– αποφάσισε να θέσει την Ελλάδα και τον λαό της κάτω από την «προστασία» της Μεγάλης Βρετανίας και μάλιστα με νόμο: «Το Ελληνικόν Έθνος, δυνάμει της παρούσης πράξεως θέτει εκουσίως την Ιεράν Παρακαταθήκη της αυτού Ελευθερίας, Εθνικής Ανεξαρτησίας και της πολιτικής αυτού υπάρξεως υπό την μοναδικήν υπεράσπισιν της Μεγάλης Βρετανίας». Στα 2011, η Κυβέρνηση Γ. Α. Παπανδρέου, «γυρίζει» πίσω στο χρόνο και εξειδικεύει, ενδεδυμένα με εκσυγχρονιστικούς μανδύες τα  όσα συνεπάγεται (και σημαίνει) ο όρος υποτέλεια.

Οι προσεκτικά διατυπωμένες ανακοινώσεις για τη συμφωνία κυβέρνησης – τρόικας ύστερα από τη συνάντηση του Γ. Παπανδρέου με τον επικεφαλής του Eurogroup Ζ. Κλ. Γιούνκερ την Παρασκευή στο Λουξεμβούργο  παραδίδουν στο Διεθνή Έλεγχο:

Τη δημόσια διοίκηση (επόπτες σε κάθε υπουργείο)

Το πρόγραμμα αποκρατικοποιήσεων (τι πόσο σε ποιον και με ποιον τρόπο θα πωληθεί απ τη δημόσια περιουσία και πόρους)

Τον φοροεισπρακτικό μηχανισμό (στο όνομα πάταξης της φοροδιαφυγής η Εποπτεία θα αναλάβει όχι μόνο την είσπραξη των φόρων, αλλά και τη διάθεσή τους για εξόφληση των τοκοχρεολυσίων).

Όλα τα παραπάνω σημαίνουν την κατάλυση της εθνικής κυριαρχίας στην πράξη. Είναι πράξεις οι οποίες θα μείνουν στην ιστορία του τόπου ως η Πράξη Υποτέλειας του 2011.

…εκτός κι αν η ελληνική κοινωνία υπερασπιστεί το Σύνταγμα και εφαρμόσει την ακροτελεύτια  παράγραφό του η οποία ρητά αναφέρει: Ότι η τήρηση του Συντάγματος της χώρας επαφίεται στον πατριωτισμό των Ελλήνων…

Του Δημήτρη Μυ

Read more at www.topontiki.gr

 

Ανατομία της ελληνικής κρίσης και προτάσεις για ανάπτυξη

Amplify’d from www.booksreview.gr
1.
[Περίληψη] Οι υπογράφοντες[1] το άρθρο αυτό πιστεύουν ότι τα μέτρα δημοσιονομικής λιτότητας και οικονομικής μεταρρύθμισης του Μνημονίου είναι απαραίτητα σαν πρώτο βήμα. Αλλά πρέπει να συνοδευθούν από ισχυρότατο πρόγραμμα αναπτυξιακής πολιτικής ώστε να απομακρύνουν τη χώρα από τον φαύλο κύκλο μειούμενης παραγωγής, αυξανόμενης ανεργίας και εξαπλούμενων χρεοκοπιών. Προτείνουμε λοιπόν δεκαεπτά μέτρα τα οποία θα έχουν διττό αποτέλεσμα. Πρώτο, θα αυξήσουν τον ρυθμό οικονομικής μεγέθυνσης κατά τουλάχιστον 4% τον χρόνο, επιτρέποντας έτσι στην Ελλάδα όχι μόνο να ικανοποιήσει τις δανειακές της υποχρεώσεις, αλλά, κάνοντας βαθιές τομές, να βελτιώσει σημαντικά την παραγωγικότητα και τη διεθνή ανταγωνιστικότητά της και να μπει σε σταθερή τροχιά ευημερίας. Και, δεύτερον, θα αντιστρέψουν τις προσδοκίες και του ελληνικού λαού και της διεθνούς κοινής γνώμης για το μέλλον της χώρας.
Βαθιές τομές στην οργάνωση της παραγωγής, τη διοίκηση και την κοινωνική δομή θα μεταφέρουν το κύριο βάρος της οικονομικής ανάπτυξης από τον δημόσιο στον ιδιωτικό τομέα, θα περιορίσουν τα μονοπωλιακά προνόμια, θα καταργήσουν τις πολιτικές δυναστείες και θα περιορίσουν την εξουσία των εργατικών συνδικάτων. Η κεντρική κυβέρνηση θα παραμείνει υπεύθυνη μόνο στους χώρους της δικαιοσύνης, άμυνας και προστασίας του πολίτη, κοινωνικής δικαιοσύνης και αναδιανομής και υποδομών.
Οι μεταρρυθμίσεις που προτείνουμε επιδιώκουν ώστε μέσα σε μία πενταετία από την εφαρμογή τους να αυξηθεί η παραγωγικότητα από το 80% στο 120% της μέσης στην ΕΕ-27, δηλαδή στο επίπεδο των ευπόρων μελών της ΕΕ, και το εθνικό εισόδημα από 240 σε 350 δισ. ευρώ, και να δημιουργηθούν 1,2 εκατομμύρια νέες θέσεις εργασίας στον ιδιωτικό τομέα, έτσι ώστε να απασχοληθούν 800 χιλιάδες νέοι και να απορροφηθούν 400 χιλιάδες εργαζόμενοι από τον δημόσιο τομέα οι οποίοι θα πλεονάζουν. Τέτοια βελτίωση της παραγωγικότητας απαιτεί μαζικές επαναστατικές παρεμβάσεις σε τέσσερις στυλοβάτες της εθνικής οικονομίας: (α) Διαφθορά και δημόσια διοίκηση· (β) υποδομές και ανθρώπινοι πόροι· (γ) αγορές και ανταγωνισμός· και (δ) ασφαλιστικό, φορολογία και δημόσιο χρέος.

2.
[Υπάρχει ελπίδα;] Η φρικτή περίοδος που περνάει ο μέσος Έλληνας αυτή τη στιγμή μας φέρνει μπροστά στο δίλημμα μεταξύ της αρετής και της κακίας. Ο δρόμος της κακίας είναι η εύκολη διέξοδος: κάνουμε αρκετές μεταρρυθμίσεις για να πεισθούν οι πιστωτές μας να εγκρίνουν τις εκταμιεύσεις και συνεχίζουμε όπως πριν, αλλά με μειωμένο εισόδημα κατά 25%. Επιστρέφουμε ουσιαστικά στα επίπεδα του 1990, και στην αντίστοιχη ποιότητα ζωής. Ο δημόσιος τομέας θα παραμείνει υπερφυής και διεφθαρμένος, τα παιδιά μας θα ταλανίζονται σε ένα κακό εκπαιδευτικό σύστημα, οι ασθενείς και οι ηλικιωμένοι θα υφίστανται ιατρική περίθαλψη επιπέδου Τρίτου Κόσμου, και οι νέοι δεν θα βρίσκουν εργασία. Όλα αυτά είναι δυστυχώς εύκολο να τα φανταστούμε, καθώς και το ότι η χώρα θα εξακολουθεί να είναι υπό τον ζυγό ενός σε μεγάλο βαθμό διεφθαρμένου πολιτικού κόσμου και των ομάδων συμφερόντων που εξυπηρετεί. Για αυτούς που επιθυμούν κάτι καλύτερο υπάρχουν οι εναλλακτικές λύσεις αφομοίωσης ή μετανάστευσης.
Ο δρόμος της αρετής είναι η δύσκολη επιλογή της απόρριψης οργανωμένων συμφερόντων και πολιτικών δυναστειών, της ενίσχυσης όλων εκείνων που επιθυμούν διακαώς να σπουδάζουν, να εργάζονται και να παράγουν, δημιουργώντας πλούτο για τον εαυτό τους και την κοινωνία και ζώντας αξιοπρεπώς. Η επιλογή είναι δύσκολη διότι όλοι (άτομα, επιχειρήσεις, κυβερνήσεις) πρέπει τελικά να δουλέψουν πιο σκληρά και να μάθουν να συμπεριφέρονται σαν να ζουν σε μία διαφορετική κοινωνία, ας πούμε σαν αυτήν της Κύπρου, της Φινλανδίας, της Γερμανίας. Η επιλογή είναι ακόμα πιο δύσκολη διότι τα οργανωμένα συμφέροντα δεν θα ενδώσουν χωρίς προηγουμένως να αντισταθούν σε πλατείες, δρόμους και λιμάνια, χωρίς συσκοτισμούς, καταλήψεις, σπασμένα τζάμια, πυρπολήσεις αυτοκινήτων και απεργιακά κύματα.
Υπεράνω όλων, αρετή σημαίνει να εξασφαλίσουμε για τα παιδιά μας ένα μέλλον στη χώρα τους. Έχει απομείνει άραγε αρκετή αρετή στην Ελλάδα; Οι υπογράφοντες το άρθρο αυτό πιστεύουν ότι έχει. Τα μέτρα δημοσιονομικής λιτότητας και οικονομικής μεταρρύθμισης του Μνημονίου είναι απαραίτητα σαν πρώτο βήμα. Αλλά δεν αρκούν, εκτός εάν συνοδευθούν από ισχυρότατο πρόγραμμα αναπτυξιακής πολιτικής ώστε να απομακρύνουν τη χώρα από τον φαύλο κύκλο μειούμενης παραγωγής, αυξανόμενης ανεργίας και εξαπλούμενων χρεοκοπιών. Στη συνέχεια του κειμένου αυτού αναλύουμε την αφετηρία των προβλημάτων και προτείνουμε συγκεκριμένα μέτρα τα οποία θα έχουν διττό αποτέλεσμα. Πρώτον, όταν ολοκληρωθούν, θα αυξήσουν τον ρυθμό οικονομικής μεγέθυνσης κατά τουλάχιστον 4% τον χρόνο, επιτρέποντας έτσι στην Ελλάδα όχι μόνο να ικανοποιήσει τις δανειακές της υποχρεώσεις, αλλά κάνοντας βαθιές και πρωτάκουστες τομές να βελτιώσει σημαντικά την παραγωγικότητα και τη διεθνή ανταγωνιστικότητά της και να μπει σε σταθερή τροχιά ευημερίας. Και, δεύτερον, όντας πιστευτά θα αντιστρέψουν τις προσδοκίες και του ελληνικού λαού και της διεθνούς κοινής γνώμης για το μέλλον της χώρας.
Η πλέον κραυγαλέα από τις αδυναμίες της ελληνικής οικονομίας είναι ότι το 2009 οι Έλληνες κατανάλωσαν 12% πάνω από τον μέσο όρο της ΕΕ, ενώ το εισόδημά τους ήταν 5% κάτω του μέσου όρου, η παραγωγικότητα της εργασίας 20% χαμηλότερη, και μόνο το 39% των κατοίκων εργάζονταν σε αντίθεση με 43% στην ΕΕ. Ελλειμματικά ισοζύγια, μεταβιβάσεις από την ΕΕ καθώς και εξωτερικά δάνεια χρηματοδοτούσαν την υψηλή κατανάλωση μέχρις ότου στέρεψαν. Η δραματική ύφεση που ακολούθησε χαμηλώνει τα εισοδήματα των Ελλήνων από 22 χιλ. ευρώ κατά κεφαλή σε 17-18 χιλ., στο επίπεδο δηλαδή που αναλογεί στην παραγωγικότητα και απασχόληση της χώρας τώρα που πλέον έχει στερέψει η εισαγωγή κεφαλαίων από το εξωτερικό. Μισθοί και συντάξεις θα μειωθούν κατά 25%. Η απασχόληση στον ιδιωτικό τομέα θα μειωθεί κατά 800.000. Χωρίς δραστικά αναπτυξιακά μέτρα, τα εισοδήματα θα κατέβουν από 95% της ΕΕ-27 σε περίπου 72%. Η Ελλάδα θα γίνει Σλοβακία. Και η κοινωνική μας δομή θα κλονιστεί.
Τόσο βαθιές αδυναμίες μπορούν να αντιμετωπισθούν μόνον με βαθιές καινοτομίες στην οργάνωση της παραγωγής, τη διοίκηση και την κοινωνική δομή, οι οποίες θα μεταφέρουν το κύριο βάρος της οικονομικής ανάπτυξης από τον δημόσιο στον ιδιωτικό τομέα, θα περιορίσουν τα μονοπωλιακά προνόμια, θα καταργήσουν τις πολιτικές δυναστείες και θα περιορίσουν την εξουσία των εργατικών συνδικάτων. Η κεντρική κυβέρνηση θα παραμείνει υπεύθυνη μόνο στους χώρους της δικαιοσύνης, άμυνας και προστασίας του πολίτη, υποδομών, ισότητας και κοινωνικής δικαιοσύνης. Οι προτάσεις μας είναι ριζοσπαστικές (σε βαθμό που μερικές απαιτούν συνταγματική αναθεώρηση), και φυσικά θα τύχουν ηχηρών αντιδράσεων από πλήθος οργανωμένων συμφερόντων. Στη συνέχεια του κειμένου αυτού στηριζόμαστε στην οικονομική επιστήμη για να εξηγήσουμε πώς τα μέτρα που προτείνουμε θα ωφελήσουν το μέσο ελληνικό νοικοκυριό και την εθνική οικονομία.
Οι αλλαγές αυτές στοχεύουν, μέσα σε μία δεκαετία από την εφαρμογή τους, να αυξηθεί η παραγωγικότητα της εργασίας από το 80% στο 120% της μέσης παραγωγικότητας στην ΕΕ-27, δηλαδή στο επίπεδο των ευπόρων μελών της Ένωσης, ν’ ανεβάσουν το εθνικό εισόδημα από 220 σε 420 δισ. ευρώ, και να δημιουργήσουν 1,2 εκατομμύρια νέες θέσεις εργασίας στον ιδιωτικό τομέα, απασχολώντας 800 χιλιάδες νέους και απορροφώντας 400 χιλιάδες πλεονάζοντες εργαζόμενους από τον δημόσιο τομέα. Τέτοια βελτίωση της παραγωγικότητας απαιτεί μαζικές παρεμβάσεις σε τέσσερις στυλοβάτες της εθνικής οικονομίας: (α) διαφθορά και δημόσια διοίκηση· (β) υποδομές και ανθρώπινοι πόροι· (γ) αγορές και ανταγωνισμός· και (δ) ασφαλιστικό, φορολογία και δημόσιο χρέος.
Πλατιά αποδοχή των τολμηρών προτάσεών μας θα ενσπείρει εμπιστοσύνη στο μέλλον της Ελλάδος μεταξύ επενδυτών και πιστωτών διεθνώς, δίνοντας έτσι το έναυσμα για ενάρετο κύκλο εισερχομένων κεφαλαίων, ξένων επενδύσεων και βελτιωμένων όρων δανεισμού. Επιδιώκουμε να πείσουμε την κοινή γνώμη ότι ριζοσπαστικές λύσεις είναι αναπόφευκτες, περιγράφουμε τις στρατηγικές που απαιτούνται και σκιαγραφούμε τους κινδύνους που μας απειλούν εάν δεν υιοθετηθούν.
3.
[Επιτακτική ανάγκη αποκατάστασης εμπιστοσύνης] Αναπτυξιακές στρατηγικές, ιδιαίτερα όταν είναι ριζοσπαστικές, είναι αδύνατον να επιτύχουν εκτός εάν η εσωτερική και διεθνής κοινή γνώμη πεισθούν ότι τα δύο μεγάλα ελληνικά κόμματα, τα οποία ουσιαστικά θα κληθούν να εφαρμόσουν τόσο φιλόδοξες αλλαγές, έχουν ενστερνισθεί την πάταξη της διαφθοράς και τη θεραπεία της εφιαλτικής ανεπάρκειας του δημόσιου τομέα. Το κοινό θα πεισθεί ότι πραγματικές αλλαγές βρίσκονται καθ’ οδόν εάν δει σε ένα χρόνο πράγματα πρωτάκουστα για την Ελλάδα. Εύστοχα παραδείγματα θα ήταν κατακλυσμός μεγάλων δημοσίων έργων, ενδείξεις ότι ο ελληνικός πολιτικός κόσμος είναι πραγματικά προετοιμασμένος να στερηθεί μερικά από τα προνόμιά του, και φυλάκιση κάποιων κραυγαλέων σφετεριστών δημοσίου χρήματος. Στη συνέχεια παρουσιάζονται οι δεκαεπτά συγκεκριμένες προτάσεις μας, σε ενότητες που αντιστοιχούν στους τέσσερις στυλοβάτες.
4.
[Είναι η διαφθορά στη δημόσια ζωή και διοίκηση η ελληνική πραγματικότητα που θέλουμε;] Τα στοιχεία είναι τρανταχτά: η διαφθορά είναι πανταχού παρούσα στη δημόσια διοίκηση και χειροτερεύει συνεχώς. Η Παγκόσμια Τράπεζα κατατάσσει την Ελλάδα 81η από 202 χώρες στην πάταξη της διαφθοράς. Η Διεθνής Διαφάνεια την ταξινομεί σαν χειρότερη μεταξύ των EΕ-27 το 2009, με δείκτη 3,8 (και άριστα το 10). Η Κύπρος το 2009 είχε 6,6 και η Ελλάδα το 1997 είχε 5,3!
Οι συνέπειες για την ελληνική οικονομία είναι καταστρεπτικές: Σύμφωνα με μελέτες της Διεθνούς Τράπεζας και από τους Mauro (1995) και Kaufmann (2010), η διαφθορά διπλασιάζει το δημοσιονομικό έλλειμμα, επιτρέπει να διαφεύγει το 25% των φόρων, αποθαρρύνει τις επενδύσεις, αυξάνει την ανισότητα, και επιβραδύνει την οικονομική ανάπτυξη. Π.χ., εάν ο δημόσιος τομέας ήταν τα τελευταία 10 χρόνια όσο παραγωγικός είναι σήμερα αυτός της Κύπρου, τότε το μέσο οικογενειακό εισόδημα θα ήταν 13% μεγαλύτερο. Εάν η διαφθορά είχε μείνει στο επίπεδο του 1997, τα εισοδήματα σήμερα θα ήταν 8% μεγαλύτερα. Εκτιμούμε ότι ο ετήσιος ρυθμός οικονομικής ανάπτυξης θα αυξανόταν κατά 1% εάν η Ελλάδα καταπολεμούσε τη διαφθορά όσο η Κύπρος.
Όχι μόνο πρέπει να εξυγιανθεί η δημόσια διοίκηση αλλά και να μειωθεί η απασχόληση στον δημόσιο τομέα. Ο δημόσιος τομέας σε οικονομίες που έχουν επιδείξει ταχύρρυθμη ανάπτυξη απασχολεί μικρότερο ποσοστό του εργατικού δυναμικού, π.χ., Βραζιλία και Τουρκία 11%, Ισπανία και Κύπρος 15%, και Ιρλανδία 22%, έναντι 25% στην Ελλάδα. Συνιστούμε βαθμιαία μείωση από το 25% που είναι τώρα στο 15%, μέχρι το 2015, με παράλληλη αύξηση των αμοιβών των δημοσίων υπαλλήλων και παροχή ισχυρών κινήτρων για αποτελεσματική και πλέον χρηστή διοίκηση.
5.
[Υποδομές και ανθρώπινοι πόροι] Η Ελλάδα υστερεί σε κάθε είδους υποδομές, δηλαδή σιδηροδρόμους, αυτοκινητοδρόμους, λιμένες και αεροδρόμια. Το δημόσιο κεφάλαιο υστερεί έναντι των ΕΕ-27 και είναι συγκρίσιμο με αυτό του Τρίτου Κόσμου. Η χώρα μας, με 2,9% της έκτασης και 2,2% του πληθυσμού της ΕΕ, έχει απηρχαιωμένο σιδηροδρομικό δίκτυο με μήκος στο 1% της ΕΕ, το ήμισυ των αυτοκινητοδρόμων της Πορτογαλίας, 0,8% των αεροπορικών μεταφορών της ΕΕ και λιγότερο από 5% των θαλασσίων μεταφορών της Ευρώπης.
Όλες οι μελέτες δείχνουν ότι επενδύσεις σε μεταφορές και επικοινωνίες είναι απαραίτητες για την οικονομική ανάπτυξη. Εάν η εφαρμογή της Πρότασης 2 διπλασιάσει το δημόσιο κεφάλαιο μέχρι το 2015, δηλαδή σε 2500 χλμ. αυτοκινητοδρόμων, κάνει υπερταχεία σιδηροδρομική σύνδεση Αθήνας – Θεσσαλονίκης, τρεις σύγχρονους λιμένες, πέντε σύγχρονα αεροδρόμια και πενήντα λιμένες αναψυχής, τότε εκτιμούμε [βασιζόμενοι σε μελέτη των Easterly και Rebello (1993)] ότι ο ρυθμός οικονομικής ανάπτυξης θα αυξηθεί κατά 0,7% και η συνολική παραγωγικότητα της οικονομίας κατά 35-40%. Οικογενειακά εισοδήματα θα αυξηθούν κατά 8% σε δέκα χρόνια από τη βελτίωση της υποδομής και μόνο.
Όλοι γνωρίζουν την ανεπάρκεια του εκπαιδευτικού συστήματος και την αδυναμία του να προετοιμάσει τους Έλληνες για τις απαιτήσεις των αναπτυγμένων οικονομιών, ιδιαίτερα αυτών που βασίζονται σε τεχνολογικά προηγμένες υπηρεσίες. Τα στοιχεία είναι σαρωτικά: χαμηλή παραγωγικότητα του ελληνικού εργατικού δυναμικού (στο 80% της ΕΕ-27), απογοητευτική επίδοση των Ελληνόπουλων 15 ετών στις εξετάσεις PISΑ (στην 28η θέση από 30 χώρες του ΟΟΣΑ), οξύτατη ανεπάρκεια τεχνολογικών εφευρέσεων και ευρεσιτεχνιών (0,2% των διπλωμάτων ευρεσιτεχνίας στην ΕΕ απονέμονται σε Έλληνες, 10 φορές λιγότερα από ό,τι αναλογούν στον πληθυσμό). Και το πλέον συντριπτικό από όλα τα στοιχεία είναι η συγκλονιστική ανεπάρκεια της τριτοβάθμιας εκπαίδευσης στο να προετοιμάζει τους νέους για απασχόληση στον ιδιωτικό τομέα: το πτυχίο ΑΕΙ βελτιώνει μισθούς κατά μόνο 32%, δηλαδή 300 ευρώ τον μήνα (έναντι 61% στην ΕΕ) [Ψαχαρόπουλος (2004, 2009)], αποφέροντας έτσι απόδοση 3,5% στο κόστος της εκπαίδευσης (έναντι 7% στην ΕΕ).
Υπαίτιοι είναι οι κυβερνήσεις, και οι ψηφοφόροι που τις κρατούν στην εξουσία. Αρκούνται να επενδύουν στην εκπαίδευση, σαν ποσοστό του ΑΕΠ, 2% λιγότερο από τις άλλες χώρες της ΕΕ. Το κύριο πρόβλημα όμως παραμένει η σπάταλη και απηρχαιωμένη εκπαιδευτική διοίκηση. Για να βελτιωθεί η ελληνική εκπαίδευση στα ευρωπαϊκά επίπεδα προτείνουμε να τα μιμηθούμε με αποκέντρωση και δημιουργία άμιλλας μεταξύ ιδρυμάτων.
6.
[Αγορές και ανταγωνισμός] Οι κρατικές παρεμβάσεις στις αγορές εργασίας, προϊόντων και υπηρεσιών επιδιώκουν τον περιορισμό του ανταγωνισμού, διατήρηση υψηλών τιμών και περιθωρίων κέρδους, και προστασία προνομίων και συμφερόντων όσων συνεργάζονται με τον πολιτικό κόσμο. Σαν αποτέλεσμα οι ελληνικές αγορές προϊόντων και υπηρεσιών είναι οι πλέον στρεβλωμένες μεταξύ των χωρών του ΟΟΣΑ, με την αγορά εργασίας να καταλαμβάνει τη χειρότερη 5η θέση. Δεν είναι παράδοξο που οι επιχειρήσεις διστάζουν να προσλαμβάνουν εργάτες ακόμα και σε ευμενείς συνθήκες· είναι αδύνατον να απολύσουν όταν οι συνθήκες χειροτερέψουν. Αποτέλεσμα είναι να πέσει η ανταγωνιστικότητα της ελληνικής οικονομίας στην 26η θέση της ΕΕ-27, να ανέβει η ανεργία μεταξύ των νέων στο 20%, και να αποθαρρύνονται οι ξένες επενδύσεις (που είναι περίπου 1% του ΑΕΠ στην Ελλάδα έναντι του 4% στην ΕΕ-27).
Ο ΟΟΣΑ εκτιμά ότι εξάλειψη του ασφυκτικού ελέγχου των αγορών από το κράτος θα προσθέσει 15% στο ΑΕΠ μέσα στα επόμενα χρόνια και θα αυξήσει τις ξένες επενδύσεις. Εκτιμούμε ότι εάν οι ξένες επενδύσεις στην Ελλάδα φθάσουν στο επίπεδο της ΕΕ-27, ο ετήσιος ρυθμός οικονομικής μεγέθυνσης θα αυξηθεί κατά 0,5%. Στοιχεία του Διεθνούς Οργανισμού Εργασίας δείχνουν ότι κατά την περίοδο 1976-1988 χάθηκαν, εξαιτίας νομίμων απεργιών και μόνο, 0,36 εργάσιμες μέρες ανά 1 εκατομμύριο κατοίκων στην Ελλάδα, έναντι 0,06 στις ΗΠΑ και 0,14 στην Ιταλία και την Ισπανία.
7.
[Ασφαλιστικό σύστημα, δημόσιο χρέος, φόροι] Τριάντα χρόνια δημοσιονομικών ελλειμμάτων με μέσο όρο 7,5% του ΑΕΠ έχουν φέρει το κράτος στο χείλος του γκρεμού, με το (ακαθάριστο) δημόσιο χρέος στο 150% του ΑΕΠ και τους πιστωτές μας απρόθυμους να μας δανείσουν με επιτόκιο κάτω από 12%. Η έκλυτη σπατάλη και η αβεβαιότητα για το μέλλον τούς αποθαρρύνουν. Το 2007, η κυβέρνηση δαπάνησε 45% του εθνικού εισοδήματος και συνέλεξε λιγότερο από 40% σε φόρους. Οι φορολογικές υπηρεσίες και η πολιτική τους ηγεσία απέτυχαν να συλλέξουν ή καταχράστηκαν ένα τέταρτο των νομίμων φόρων. Παρ’ όλα αυτά, οι φόροι στα κέρδη και αποθεματικά είναι από τους υψηλότερους της ΕΕ-27. Πληθώρα πολυεθνικών και ελληνικών επιχειρήσεων εγκαταλείπουν την Ελλάδα.
Η δημοσιονομική κρίση επιδεινώνεται από την απελπιστική κατάσταση των συστημάτων ασφάλισης και υγείας. Η Ελλάδα είναι η μόνη χώρα του ΟΟΣΑ χωρίς ατομικούς συνταξιοδοτικούς λογαριασμούς (ΑΣΛ), ενώ οι συντάξεις είναι οι πλέον γενναιόδωρες: πληρώνουν 96% των μέσων αποδοχών, αρχίζουν από ηλικία 58 ετών και κοστίζουν 13,5% του ΑΕΠ. Αντιθέτως, στις χώρες του ΟΟΣΑ οι συντάξεις πληρώνουν κατά μέσο όρο 61% των αποδοχών, αρχίζουν από ηλικία 63 ετών και κοστίζουν 10% του ΑΕΠ.
Η διοίκηση των δημοσίων νοσοκομείων στελεχώνεται με πολιτικά κριτήρια, και λειτουργεί ανεξέλεγκτα και χωρίς προϋπολογισμούς. Η χρήση φαρμάκων είναι υπερβολική. Αποτέλεσμα: δημιουργούνται ελλείμματα που είναι συνολικά 2% του ΑΕΠ.
Η έλλειψη εκπαιδευμένου προσωπικού είναι τεράστια, οι γιατροί και νοσοκόμοι δεν αμείβονται επαρκώς και σαν αποτέλεσμα είναι επιρρεπείς σε δωροδοκίες από ασθενείς που απλά επιθυμούν περίθαλψη ποιότητας. Αποτέλεσμα: οι Ελληνίδες ζουν τώρα δύο χρόνια λιγότερα από τις Ισπανίδες, ενώ ζούσαν το ίδιο το 1960.
Οι ξένες επενδύσεις ωθούν την οικονομική ανάπτυξη παντού. Για να φθάσει η Ελλάδα τουλάχιστον το μέσο επίπεδο της ΕΕ, προτείνουμε δραστική μείωση των φόρων για άτομα και επιχειρήσεις, με παράλληλη μέριμνα για τα οικονομικά αδύνατα στρώματα και τους συνταξιούχους. Τονίζουμε ότι και η ανισότητα και η φτώχεια το 2008 φέρνουν την Ελλάδα στην τρίτη χειρότερη θέση της ΕΕ.
8.
[ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ] Με αφετηρία τη διεθνή εμπειρία και τις κρατούσες απόψεις στη σύγχρονη οικονομική επιστήμη, συγκεκριμένα προτείνουμε τα εξής.
Πρόταση 1: Μετά από συνολική θητεία δώδεκα ετών, οι βουλευτές συνταξιοδοτούνται αναγκαστικά και στη συνέχεια αποκλείονται από οποιοδήποτε αξίωμα ή μισθωτή εργασία στον ευρύτερο δημόσιο τομέα.
Η πρόταση αυτή επιδιώκει να αποθαρρύνει την πολιτική σαν διά βίου σταδιοδρομία και να ενισχύσει τη συνεχή ανανέωση του πολιτικού κόσμου.
Πρόταση 2: Κοινοπραξίες κατασκευαστικών εταιρειών, ιδιωτών επενδυτών και άλλων αναλαμβάνουν εκτέλεση και συντήρηση συγχρόνων δικτύων αυτοκινητοδρόμων, λιμένων, αεροδρομίων, σταθμών και λιμένων αναψυχής. Καταβάλλουν το κόστος κατασκευής έναντι αποκλειστικής και αφορολόγητης εκμετάλλευσης για 30 χρόνια.
Πρόταση 3: Σφετερισμοί, δωροδοκίες και άλλες σοβαρές καταχρήσεις δημοσίων πόρων χαρακτηρίζονται ως ιδιώνυμα αδικήματα για πολιτικούς, ηγέτες εργατικών σωματείων και επιχειρήσεων, και υψηλά ισταμένους δημόσιους λειτουργούς. Η δίωξη τέτοιων αδικημάτων δεν παραγράφεται και εκδικάζεται μέσα σε ένα χρόνο από ειδικά διοικητικά δικαστήρια. Οι ένοχοι τιμωρούνται με σοβαρά πρόστιμα, στέρηση σύνταξης και φυλάκιση.
Με άλλα λόγια, η κλεπτοκρατία που έχει πλέον εδραιωθεί μόνιμα στην Ελλάδα πρέπει να καταπολεμηθεί ανελέητα και δικαστικά. Την στιγμή που γράφεται το κείμενο αυτό, η νομοθετική διαδικασία έχει ξεκινήσει για την αναθεώρηση του Νόμου περί Ευθύνης Υπουργών, και σύμφωνα με τον Τύπο, υπερψηφίστηκε επί της αρχής η εξίσωση της χρονικής παραγραφής των αδικημάτων με τον χρόνο για όλους τους πολίτες (αντί πέντε ετών που ίσχυε προηγούμενα για υπουργούς), δυνατότητα κατάσχεσης οικονομικών ωφελημάτων που προέκυψαν από παράνομη πράξη υπουργού, η απαγόρευση κίνησης λογαριασμών και τίτλων του κατηγορούμενου, ακόμη και επιβολή περιοριστικών όρων, κ.λπ. Οπωσδήποτε αυτό αποτελεί μία καλή αρχή, αλλά η πράξη θα δείξει σε ποιο βαθμό οι ελληνικές κυβερνήσεις, το Ελληνικό Κοινοβούλιο και οι ελληνικές δικαστικές αρχές προτίθενται να χρησιμοποιήσουν τον νόμο αυτό αποτελεσματικά.
Πρόταση 4: Επιλέγονται, με ανοιχτές διαδικασίες, εταιρείες λογισμικού οι οποίες αναλαμβάνουν να εκσυγχρονίσουν όλες τις δημόσιες υπηρεσίες το τάχιστο δυνατό και να τις συμβουλεύουν για πέντε χρόνια.
Εκτιμούμε ότι το κόστος αυτής της πρότασης είναι 5 δισ. ευρώ.
Πρόταση 5: Η απασχόληση στον γενικό δημόσιο τομέα μειώνεται διαδοχικά από 1100 σε 700 χιλιάδες με πώληση όλων των δημοσίων επιχειρήσεων και κατανέμεται με ορθολογικά κριτήρια. Δημόσιοι υπάλληλοι που πλεονάζουν παίρνουν αναγκαστική άδεια με 80% των αποδοχών τους για 3 χρόνια, 60% για τα επόμενα δύο, καθώς και τις αναλογούσες ασφαλιστικές εισφορές. Άτομα άνω των 55 ετών υπόκεινται σε ειδική μεταχείριση.
Εκτιμούμε ότι έτσι οι αμοιβές στον ευρύτερο δημόσιο τομέα, που αντιστοιχούν σε 13,9% του ΑΕΠ, δηλαδή 33,5 δισ. ευρώ, θα μειωθούν στο 12,7% στο διάστημα 2011-2013, 10,8% στο 2014-15 και 10,3% στο 2016 και μετέπειτα. Συνολικά, οι ετήσιες αμοιβές στο Δημόσιο θα μειωθούν κατά 8,6 δισ. ευρώ, επιτρέποντας έτσι στην κυβέρνηση να αυξήσει τους μισθούς αυτών που παραμένουν.
Πρόταση 6: Προαγωγές στο Δημόσιο γίνονται αξιοκρατικά, και επιβλέπονται από επιτροπές προϊσταμένων και τον Γενικό Επιθεωρητή Διοίκησης. Οι απολαβές των κατωτέρων υπαλλήλων αυξάνονται κατά 50% πάνω από τον πληθωρισμό σε 5 χρόνια. Οι απολαβές των υψηλά ισταμένων υπαλλήλων που εμπίπτουν στις διατάξεις της Πρότασης 3 διπλασιάζονται μέχρι το 2015.
Πρόταση 7: Το γραφείο του Γενικού Επιθεωρητή Διοίκησης επιβλέπει και αξιολογεί το έργο όλων των κρατικών υπηρεσιών και λογοδοτεί στο κοινό.
Εκτιμούμε ότι οι αυξήσεις απολαβών θα κοστίζουν 10,8 δισ. ετησίως μέχρι το 2015, οπότε οι συνολικές αμοιβές των 700 χιλιάδων δημοσίων υπαλλήλων θα έχουν φθάσει στα 40 δισ., δηλαδή 6,5 δισ. περισσότερο από σήμερα.
Πρόταση 8:
Ανακαλούνται όλοι οι νόμοι που απαγορεύουν τα ιδιωτικά πανεπιστήμια και την αστυνομική παρουσία στους πανεπιστημιακούς χώρους. Η χρηματοδότηση και επίβλεψη των δημοσίων εκπαιδευτικών ιδρυμάτων μεταφέρεται από το Υπουργείο Παιδείας σε περιφερειακές κυβερνήσεις. Νομοθετείται σύστημα διαπίστευσης (accreditation) όλων των πανεπιστημίων που διοικείται από ανεξάρτητη αρχή, και το Υπουργείο Παιδείας αποκτά επιτελικό χαρακτήρα.
Ο αριθμός των Ελλήνων σπουδαστών εκτός Ελλάδος είναι πολύ μεγάλος, και συνεπάγεται κολοσσιαίο κοινωνικό και οικονομικό κόστος. Φυσικά, για ένα μεγάλο τμήμα του ελληνικού πληθυσμού η επιλογή σπουδών ποιότητας είναι απρόσιτη. Έτσι, η πρόταση αυτή θα συμβάλλει και στη βελτίωση της κοινωνικής και οικονομικής δικαιοσύνης.
Πρόταση 9:
για περίοδο δύο ετών (2011-2013), αίρεται προσωρινά η αυτοδιαχείριση των τριτοβαθμίων εκπαιδευτικών ιδρυμάτων (όπως στην πρώην Ανατολική Γερμανία στη δεκαετία του 1990), και ανατίθενται σε επιτροπές διακεκριμένων πανεπιστημιακών, Ελλήνων και ξένων, που αξιολογούν όλα τα μέλη ΔΕΠ, του διοικητικού προσωπικού και τους σπουδαστές σύμφωνα με διεθνή κριτήρια. Πλεονάζον προσωπικό κάθε βαθμίδας απομακρύνεται σύμφωνα με την Πρόταση 5. Σπουδαστές που απορρίπτονται απομακρύνονται και προετοιμάζονται για την αγορά εργασίας. Μετά την πάροδο δύο ετών, τα ιδρύματα ανακτούν αυτοδιοίκηση και αυτοδιαχείριση (όπως στη Μ. Βρετανία), με πλήρη εξουσία στην οικονομική διαχείριση, πρόσληψη προσωπικού, καθορισμό αμοιβών και διδάκτρων και αριθμού εισερχομένων σπουδαστών.
Έτσι, θα μπορούμε να ελπίζουμε ότι η τραγική κατάσταση του σημερινού Ελληνικού ΑΕΙ θα μείνει απλά μία εφιαλτική, τραγική ανάμνηση.
Πρόταση 10: Όλα τα πρωτοβάθμια και δευτεροβάθμια εκπαιδευτικά ιδρύματα αξιολογούνται το 2013-14 από επιτροπές Ελλήνων πανεπιστημιακών. Ο αριθμός των διδασκόντων μειώνεται στον μέσο όρο της ΕΕ, και οι απολαβές τους αυξάνονται σύμφωνα με την Πρόταση 6.
Η σύγχρονη έρευνα [Heckman (2006)] δείχνει ότι επενδύσεις στην πρωτοβάθμια, ακόμα και τη νηπιακή εκπαίδευση είναι ακόμα πιο σημαντικές από την πανεπιστημιακή. Εκτιμούμε ότι με την συνδυασμένη εφαρμογή των Προτάσεων 7-9 θα διπλασιαστεί ο ρυθμός απόδοσης στην εκπαίδευση φθάνοντας στο 7%, συμβάλλοντας στην αύξηση του ρυθμού οικονομικής μεγέθυνσης κατά 0,9%.
Σχετικά με τις Προτάσεις 8, 9 και 10 τονίζουμε ότι η έκθεσητης Διεθνούς Συμβουλευτικής Επιτροπής για την Τριτοβάθμια Εκπαίδευση στην Ελλάδα, η οποία κοινοποιήθηκε από το Υπουργείο Παιδείας την 11 Απριλίου 2011, μας βρίσκει απόλυτα σύμφωνους ως προς την κρίση και τη διάγνωση των προβλημάτων που αναγνωρίζει.[2] Θεωρούμε όμως αναγκαία μέτρα πιο ριζοσπαστικά και πιο άμεσα από αυτά που προτείνει, και οπωσδήποτε την πλήρη απομάκρυνση των κομματικά ελεγχομένων σπουδαστικών οργανώσεων από τα συλλογικά όργανα πανεπιστημιακών διοικήσεων, με μόνη την κατ’ αίρεση παρουσία τους στη λήψη αποφάσεων σχετικά την ποιότητα ζωής των σπουδαστών.
Για να βελτιωθεί η αποτελεσματικότητα των αγορών και να εναρμονισθούν οι εργασιακές σχέσεις με αυτές στην ΕΕ προτείνουμε τα εξής.
Πρόταση 11: Νομοθετείται χρονοδιάγραμμα απελευθέρωσης μέχρι το 2015 όλων των αγορών εργασίας, αγαθών και υπηρεσιών, καθώς και όλων των κλειστών επαγγελμάτων. Ακυρώνονται όλοι οι νόμοι που ρυθμίζουν περιθώρια κέρδους, τιμές και ελάχιστο ωρομίσθιο. Αίρεται κάθε περιορισμός δημιουργίας ή λειτουργίας συγκοινωνιακών επιχειρήσεων. Μία ανεξάρτητη και επαρκώς στελεχωμένη Επιτροπή Ανταγωνισμού αναλαμβάνει την επίβλεψη όλων των αγορών, προσβάλλει μέσω της δικαιοσύνης κάθε είδος μονοπωλιακής πρακτικής, και εγγυάται απρόσκοπτη είσοδο και αποτελεσματικό ανταγωνισμό.
Πρόταση 12: Αναδιοργανώνεται το εθνικό πλαίσιο συλλογικών συμβάσεων εργασίας ώστε να επιτρέπονται για μεμονωμένες επιχειρήσεις και βιομηχανικούς κλάδους, αλλά να έχουν συμβουλευτικό χαρακτήρα σε εθνικό επίπεδο. Οι συμβάσεις ρυθμίζουν αμοιβές και όρους εργασίας, καθώς και αποζημίωση για απολυόμενους. Νόμοι που περιορίζουν απολύσεις τροποποιούνται. Απεργιακές αποφάσεις σωματείων απαιτούν πλειοψηφία των μελών τους σε μυστικές ψηφοφορίες που επιβλέπονται από την Επιτροπή Ανταγωνισμού ή από δικαστικούς αντιπροσώπους.
Τονίζουμε ότι σειρά νομοθετικών πρωτοβουλιών του Υπουργείου Εργασίας, που άρχισαν μετά την ψήφιση του Μνημονίου το 2010, θα συμβάλλουν, αφού ολοκληρωθούν και πραγματικά εφαρμοστούν, στη βελτίωση της ευελιξίας της ελληνικής αγοράς εργασίας. Ιδιαίτερα σημαντικά είναι τα μέτρα που μειώνουν το κόστος της μερικής απασχόλησης, των απολύσεων και των υπερωριών, βελτιώνουν την αποτελεσματικότητα της διαιτησίας και περιορίζουν την πρόωρη συνταξιοδότηση [Τράπεζα Ελλάδος (2010), σ. 82-86]. Οι μεταρρυθμίσεις αυτές συνεχίστηκαν έκτοτε και έχουν κατά κύριο λόγο εστιαστεί στους εξής τομείς: εισαγωγή νέου τύπου συλλογικής σύμβασης, την ειδική επιχειρησιακή σύμβαση εργασίας, και αποσαφήνιση της σχέσης μεταξύ συλλογικών συμβάσεων, ώστε να επιτευχθεί μεγαλύτερη ευελιξία στο σύστημα αποδοχών και όρων εργασίας. Επίσης, ο Ν. 3899 επεκτείνει τη δοκιμαστική περίοδο απασχόλησης νεοπροσλαμβανομένων και
επεκτείνει (από 18 σε 36 μήνες) τον χρόνο κατά τον οποίο επιτρέπεται η απασχόληση πριν η σύμβαση μετατραπεί σε αορίστου από ορισμένου χρόνου, καθώς και μερικές άλλες διατάξεις που καθιστούν, όταν πραγματικά εφαρμοστούν, πιο ευέλικτη την απασχόληση [Τράπεζα Ελλάδος (2011), σ. 91-93]. Δυστυχώς, όπως προκύπτει από την κατάσταση και εξέλιξη της ανεργίας [ΚΕΠΕ, Δελτίο 14, 2011], η δυσκαμψία της ελληνικής αγοράς εργασίας εξακολουθεί να είναι σημαντική και απαιτεί προγράμματα άμεσης βοήθειας προς τους ανέργους.
Συνοπτικά, τα μέτρα σχετικά με την αγορά εργασίας συμβιβάζονται με πρόσφατη πρόταση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής για πλήρη απασχόληση με αναβάθμιση των ικανοτήτων και γνώσεων των εργαζομένων. Η κεντρική τους ιδέα είναι ότι αφενός ο εργοδότης προσφέρει εργασία όσο η επιχείρηση του το επιτρέπει και με λίγους περιορισμούς από το κράτος, και αφετέρου η κυβέρνηση αναλαμβάνει την ασφάλιση του εργαζόμενου και την εξεύρεση νέας εργασίας σε περίπτωση που ο εργαζόμενος μείνει άνεργος. Συγκεκριμένο παράδειγμα είναι η Δανία, που έχει δοκιμάσει πρώτη αυτό το σύστημα με μεγάλη επιτυχία (flexicurity). Χρειάζονται πολλές μεταρρυθμίσεις στην Ελλάδα πριν γίνει μια σωστή εισαγωγή του flexicurity, πρώτα πρώτα με την περαιτέρω μείωση των περιορισμών στην απόλυση εργατών και την ταυτόχρονη εισαγωγή γενναιόδωρου επιδόματος ανεργίας [Πισσαρίδης (2011)].
Για να μειωθεί το βάρος που επιβάλλει το ασφαλιστικό σύστημα στα οικονομικά του κράτους, να περιορισθεί η φοροδιαφυγή και να βελτιωθεί η ποιότητα της περίθαλψης, και δεδομένης της υπογεννητικότητας του ελληνικού πληθυσμού, προτείνουμε τέσσερις μεταρρυθμίσεις που θα φέρουν την Ελλάδα στα επίπεδα της ΕΕ, θα ισοζυγίσουν τον προϋπολογισμό, θα αυξήσουν τις αποταμιεύσεις και θα επιταχύνουν την οικονομική ανάπτυξη.
Πρόταση 13: Η συνταξιοδότηση γίνεται σε ηλικία 65 ετών, κατά μέσο όρο, με τις συντάξεις στο 65% των αποδοχών. Προσωπικές επιλογές για ΑΣΛ επιτρέπουν επαύξηση αυτού τού ποσού.
Εκτιμούμε ότι η συμβολή των δημοσίων οικονομικών στο ασφαλιστικό σύστημα θα μειωθεί κατά 6% του ΑΕΠ, από το 13,4% που είναι τώρα στο 7% του ΑΕΠ, εξοικονομώντας περίπου 20 δισ. ευρώ για το κράτος.
Πρόταση 14: Συντάξεις και κοινωνική ασφάλιση οργανώνονται σε σύστημα εν μέρει βασιζόμενο σε ατομικούς συνταξιοδοτικούς λογαριασμούς, και οι αντίστοιχοι πόροι επενδύονται σε κάθε μορφής χρηματιστηριακές και τραπεζικές αξίες στην Ελλάδα και το εξωτερικό. Ένας μικρός φόρος θα απαιτηθεί για να εξασφαλισθεί αξιοπρεπής ελάχιστη σύνταξη για όλους.
Εκτιμούμε ότι σε μία δεκαετία, 5% του ΑΕΠ θα τοποθετηθεί σε ΑΣΛ, αυξάνοντας έτσι και την εθνική αποταμίευση και επιφέροντας αύξηση 0,8% στον ρυθμό οικονομικής μεγέθυνσης. Αναγνωρίζουμε όμως ότι η μεταβατική περίοδος θα επιβαρύνει τους εργαζομένους και συνεπώς απαιτεί έντεχνη εκτέλεση.
Πρόταση 15: Η σοβαρή φοροδιαφυγή είναι αδίκημα τιμωρητέο με πρόστιμα και φυλάκιση. Οι φορολογικές δηλώσεις ευπόρων και ελευθέρων επαγγελματιών ελέγχονται συστηματικά και ανώνυμα. Οι εκπτώσεις που διεκδικούν φορολογούμενοι αγοραστές/πωλητές διασταυρώνονται αυτόματα με τις δηλώσεις των υπολοίπων συναλλασσομένων.
Εκτιμούμε ότι μέτρα τέτοιου είδους θα περιορίσουν τη διαφυγή εμμέσων και αμέσων φόρων στο ήμισυ και θα αυξήσουν τη συλλογή νομίμων φόρων κατά 2,5% του ΑΕΠ, δηλαδή άνω των 8 δισ. το 2015.
Πρόταση 16: Τα δημόσια νοσοκομεία οργανώνονται ως αυτοτελή ιδρύματα που περιθάλπουν ασθενείς και αποζημιώνονται από ιδιωτικές ασφαλιστικές εταιρείες μέσω ενός συστήματος υποχρεωτικής ασφάλισης υγείας υπό την επίβλεψη του κράτους.
Είναι δύσκολο να εκτιμηθούν οι οικονομικές επιπτώσεις της πρότασης αυτής, δεδομένης επίσης και της συνεχιζόμενης γήρανσης του ελληνικού πληθυσμού. Αλλά τέτοια συστήματα λειτουργούν επιτυχώς σε άλλες χώρες της Ευρώπης που επίσης γηράσκουν.
Πρόταση 17: Όλοι οι άμεσοι φόροι στις επιχειρήσεις μειώνονται στο 10%, όπως στην Κύπρο· οι κρατήσεις για κοινωνική ασφάλιση μειώνονται βαθμιαία μέχρι το 2015 κατά το ένα τρίτο. Το φορολογικό σύστημα αναμορφώνεται, με τους φόρους εισοδήματος μειούμενους κατά το ήμισυ, και συνδυάζεται με σύγχρονο ασφαλιστικό σύστημα του τύπου αρνητικού φόρου που εγγυάται ελάχιστο εισόδημα για εργαζομένους και συνταξιούχους.
Ακόμα και χωρίς αύξηση της οικονομικής δραστηριότητας, εκτιμούμε ότι το άμεσο κόστος της πρότασης αυτής δεν θα υπερβεί το 4% του ΑΕΠ (10 δισ. ευρώ) το 2011, και θα ανέλθει στο 9,5% (24 δισ.) το 2015. Επιπλέον, θα απαιτηθούν 4 δισ. για οικονομική υποστήριξη των ασθενέστερων στρωμάτων και 6,5 δισ. για τη βελτίωση αποδοχών δημοσίων υπαλλήλων (σύμφωνα με την Πρόταση 5). Μείωση των φόρων, αύξηση αποδοχών δημοσίων υπαλλήλων και κοινωνικές δαπάνες θα φθάσουν το 2015 να κοστίζουν συνολικά 34,5 δισ. τον χρόνο. Το ποσό αυτό θα εξοικονομηθεί από μείωση δαπανών για συντάξεις (κατά 20 δισ. σύμφωνα με την Πρόταση 13) και μείωση της φοροδιαφυγής (κατά 6 δισ. σύμφωνα με την Πρόταση 15). Ακόμα 8 δισ. θα προκύψουν από την αύξηση της φορολογήσιμης ύλης (λόγω της μείωσης φόρων) που προβλέπουμε ότι θα φθάσει 75 δισ. τα επόμενα πέντε χρόνια. Επίσης, η καταπολέμηση της διαφθοράς, Πρόταση 3, θα έχει ευεργετικά αποτελέσματα και στην ανισότητα, μειώνοντας έτσι και την οικονομική επιβάρυνση στο ασφαλιστικό σύστημα πρόνοιας.
Τονίζουμε επίσης ότι η αποκατάσταση φορολογικής δικαιοσύνης προσκόπτει στην καθόλα τραγική κατάσταση του ελληνικού συστήματος δικαιοσύνης. Αλλά και γενικότερα, βασική έλλειψη του προγράμματος δημοσιονομικής προσαρμογής και του πλαισίου των διαρθρωτικών αλλαγών στην Ελλάδα είναι η ριζική αναμόρφωση του συστήματος δικαιοσύνης [Παπαϊωάννου (2011)].Το σύστημα αυτό είναι αναχρονιστικό, αργό και άδικο, σε βαθμό που θα εξακολουθεί να υπονομεύει κάθε σημαντική και φιλόδοξη προσπάθεια μεταρρυθμίσεων και μετασχηματισμού την ελληνικής οικονομίας και κοινωνίας.
9.
[Διεθνής εμπειρία] Πώς η διεθνής εμπειρία συμβάλλει στην εκτίμηση της πιθανότητας επιτυχίας των προτάσεών μας; Καταρχήν, πιστεύουμε ότι η μέχρι σήμερα πολιτική είναι σε ορθή κατεύθυνση, αλλά πρέπει να συνεχιστεί ώστε οι πρωτοβουλίες να επιτύχουν επιφέροντας απαραίτητες αλλαγές σε βάθος. Αλλαγές σε βάθος θα επιτρέψουν στην Ελλάδα να αντεπεξέλθει στο βάρος του υπέρογκου δημόσιου χρέους της. Αλλά ακόμα και εάν γίνει αναδιάρθρωση του χρέους, οι προτάσεις μας αποκτούν ακόμα περισσότερη σημασία, διότι η επανάπαυση θα είναι πηγή ακόμα πιο σοβαρών κινδύνων, εξωτερικών και εσωτερικών. Π.χ., είναι δύσκολο να εκτιμηθούν οι συνέπειες των πολιτικών κλυδωνισμών στις ευρωπαϊκές χώρες των οποίων τα χρηματοοικονομικά ιδρύματα θα υποστούν τις μεγαλύτερες απώλειες, κυρίως Γαλλία και Γερμανία.
Οι πλέον άμεσες συγκρίσεις που μπορούν να γίνουν είναι αφενός με χώρες της Λατινικής Αμερικής, συγκεκριμένα την Αργεντινή και το Μεξικό, και αφετέρου με τη Φινλανδία και την Ιρλανδία. Ας αρχίσουμε από τη Λατινική Αμερική. Η Αργεντινή μετά την κατάρρευση του Currency Board, δηλαδή την παύση ουσιαστικής «δολαριοποίησης» της οικονομίας της, το 2001 είχε την τρομερή τύχη να ευεργετηθεί από βελτίωση των τιμών των κυρίων εξαγωγικών της προϊόντων, που σε μεγάλο βαθμό απάλυνε τη βίαιη προσαρμογή της οικονομίας, χωρίς όμως ποιοτική βελτίωση. Η εμπειρία της Αργεντινής προσφέρει πλήθος μαθημάτων οικονομικής πολιτικής, που είναι ιδιαίτερα σημαντικά για την Ελλάδα τη στιγμή αυτή – βλ. Cavallo and Cottani (2010). Η εμπειρία του Μεξικού έχει προσελκύσει ερευνητική προσοχή σε βάθος από την οικονομική επιστήμη. Δύο πρόσφατες μελέτες, από τους Hanson (2010) και Kehoe and Ruhl (2010), καταλήγουν σε διδάγματα σημαντικά για την Ελλάδα. Τα αίτια της στασιμότητας του Μεξικού είναι πολλά και περίπλοκα και οι μελετητές αυτοί τα ταξινομούν σε δύο κατηγορίες. Τα χαρακτηριστικά της μεξικανικής οικονομίας την καθιστούν ανταγωνίστρια, στον διεθνή χώρο, της κινεζικής. Η Κίνα έχει αποκτήσει μαζική παρουσία στο διεθνές εμπόριο και τον διεθνή καταμερισμό της εργασίας, σε αντίθεση με το Μεξικό, με αποτέλεσμα δυσμενές για αυτό. Παρ’ όλες τις εντυπωσιακές σε πλάτος και βάθος μεταρρυθμίσεις της μεξικανικής οικονομίας μετά τη χρεοκοπία του 1982, η οικονομική της ανάπτυξη υστερεί διότι ο χρηματοοικονομικός τομέας δεν είναι πλήρως αναπτυγμένος και κυριαρχείται από αντιπαραγωγικές ελίτ, η βιομηχανική της δομή χαρακτηρίζεται από μικρές επιχειρήσεις, η δημόσια εκπαίδευση είναι χαμηλής ποιότητας, και οι βαθιές θεσμικές αλλαγές λίγες. Επομένως, ο θεσμικός μετασχηματισμός που προτείνουμε για την ελληνική οικονομία είναι απαραίτητο να συμβαδίσει με τα μέτρα μακροοικονομικού χαρακτήρα που επίσης προτείνουμε. Επίσης, θα μπορούσαμε να δούμε την πρόσφατη επιτυχία της Τουρκίας, σε σχέση με την Ελλάδα, σαν αντίστοιχη αυτής της Κίνας σε σχέση με το Μεξικό!
Επιστρέφοντας στην Ευρώπη, οι συγκρίσεις με την Ιρλανδία και τη Φινλανδία είναι ενδιαφέρουσες και θεμιτές. Και οι δύο αυτές χώρες, όπως και η Ελλάδα, απόκτησαν την ανεξαρτησία τους έπειτα από αποικιακά καθεστώτα, η μεν Ιρλανδία υπό βρετανικό (το 1921), και η Φινλανδία αρχικά σουηδικό και στη συνέχεια υπό ρωσικό (το 1917), τα οποία για διάφορους λόγους λειτούργησαν πολύ πιο ευνοϊκά από την οθωμανική κατοχή στην Ελλάδα. Σαν νέες χώρες, όπως και η Ελλάδα, έκτισαν θεσμούς οι οποίοι τους επέτρεψαν να βελτιώσουν σημαντικά το βιοτικό τους επίπεδο, κρατώντας πάντα τον ιδιότυπο εθνικό τους χαρακτήρα και μένοντας υπερήφανες για αυτό. Σύμφωνα με τα στοιχεία της Διεθνούς Τράπεζας [World Development Indicators (2011)], το 1981, η Ελλάδα και η Φινλανδία ήταν στο ίδιο ουσιαστικά μέσο βιοτικό επίπεδο, 9080 και 9770, ενώ η Ιρλανδία ήταν στο 6170, πάντοτε σε δολάρια ΗΠΑ σταθερής αγοραστικής δύναμης. Η Ιρλανδία ξεπέρασε την Ελλάδα το 1994, ενώ μπήκε στην ΕΕ το 1975. Η Φινλανδία παρέμεινε συνεχώς πάνω από την Ελλάδα, ακόμα και μετά τη βίαιη οικονομική κρίση στη Φινλανδία κατά την διάρκεια 1990-1994. Η αρχή της τωρινής κρίσης βρήκε την Ελλάδα στο 29290 και αντίστοιχα την Ιρλανδία και Φινλανδία στο 37440 και 37820 σε δολάρια ΗΠΑ σταθερής αγοραστικής δύναμης. Οι διαφορές ανάμεσα στην οικονομική ανάπτυξη αυτών των χωρών οφείλονται σε ενεργοποίηση όλων των οικονομικών, πολιτικών και κοινωνικών δυνάμεων στις οποίες έχουμε βασίσει τις προτάσεις μας [Honkapojha κ.ά. (2009)].
10.
[Επίλογος] Εάν όλες οι προτάσεις μας γίνουν αποδεκτές –και ήδη, από την πρώτη στιγμή που κυκλοφόρησαν[3] έχουν δημιουργήσει εύλογο και συνεχιζόμενο ενδιαφέρον από την ελληνική κοινωνία– τότε το όφελoς της οικονομικής ανάπτυξης από την πάταξη της διαφθοράς, τη βελτίωση των υποδομών και της εκπαίδευσης, τη μεταρρύθμιση του ασφαλιστικού συστήματος και την αύξηση των αμέσων ξένων επενδύσεων συνολικά ανυψώνουν τον ετήσιο ρυθμό οικονομικής μεγέθυνσης κατά σχεδόν 4% πάνω από το 2-3% των προ της κρίσης ετών. Και εάν συνυπολογισθεί ο πληθωρισμός σε 2%, τότε το ονομαστικό εισόδημα μπορεί να αυξάνεται με ρυθμό 8-9%, αρκετά ταχύτερα από την αύξηση του χρέους, απομακρύνοντας έτσι το φάσμα της χρεοκοπίας. Αυτό αρκεί όχι μόνο για να εξαλείψει τους φόβους της διεθνούς οικονομικής κοινότητας, αλλά και να μετατρέψει μέχρι το 2020 την Ελλάδα σε μεσογειακό «τίγρη» με βιοτικό επίπεδο σαν αυτό της Ολλανδίας σήμερα. Απαιτείται, με άλλα λόγια, τολμηρό μεταρρυθμιστικό πνεύμα, αντίστοιχο εκείνου που επέτρεψε στον Ελευθέριο Βενιζέλο στις αρχές του εικοστού αιώνα να αλλάξει την πορεία της Ελλάδας.
Από τους Κώστα Αζαριάδη, Γιάννη Μ. Ιωαννίδη, Χριστόφορο Α. Πισσαρίδη

Read more at www.booksreview.gr

 

Δημήτρης Δημητριάδης, Πεθαίνω σα χώρα

Amplify’d from www.poiein.gr

« (…) “… Μισώ αυτή τη χώρα. Μου έφαγε τα σπλάχνα. Γράφω σ’ εσένα γιατί μαζί ποθήσαμε να είναι γόνιμα αυτά τα σπλάχνα, κι αυτός ο πόθος μάς ένωσε νύχτες και νύχτες… και σ’ άλλες ώρες της μέρας, όταν ξαφνικά γινόταν ένα θαύμα και ξεχνούσαμε τον τρόμο που έτρεχε στους δρόμους καθώς μες στις φλέβες μας… τα εφιαλτικά δελτία ειδήσεων που μας εμπόδιζαν ακόμα και να κοιταζόμαστε… διαβασμένα από θεότρελους εκφωνητές… τα ουρλιαχτά που σκέπαζαν ακόμα και τις σειρήνες των ασθενοφόρων… Ποτέ δε θα το πίστευα πως η ανθρώπινη φωνή μπορεί να φτάσει σε τέτοια ύψη… να είναι τόσο απύθμενη… να προκαλεί τόση αναστάτωση με την επιβολή της… Τέλος πάντων, ποτέ δε συνήθισα τους ανθρώπους αλλ’ αυτό είναι μια άλλη μου αναπηρία. Βιάζομαι τώρα να σου πω μερικά πράγματα κι αυτά τα λόγια θα είναι και τα τελευταία που θα ’χεις από μένα. Μισώ αυτή τη χώρα. Μου έφαγε τα σπλάχνα. Μου τα ’φαγε. Τη μισώ. Ναι, τη μισώ, τη μισώ. Δεν μπορεί μια γυναίκα να ζήσει με τέτοια σπλάχνα μέσα της. Όσο το σκέφτομαι, μου ’ρχεται να ξεράσω τον ίδιο τον εαυτό μου. Νιώθω σαν ξέρασμα. Μπορεί και να ’μαι. Μια γυναίκα… δεν είναι σα μια χώρα που αξιοποιεί τα ερείπιά της, τους τάφους της… που τα ξεπουλάει όλα για εθνικό συνάλλαγμα… ζώντας απ’ αυτά. Εγώ δε θέλω να ’μαι χώρα. Δεν είμαι χώρα. Δε θέλω να είμ’ αυτή η χώρα. Αυτή η χώρα είναι νεκρόφιλη, γεροντόφιλη, κοπρολάγνα, σοδομίστρια, πουτάνα, μαστροπός και φόνισσα. Εγώ θέλω να είμαι η ζωή, θέλω να ζήσω, θα ’θελα να ζήσω, θα ’θελα να μπορούσα να ζήσω, θα ’μουν ευτυχισμένη τώρα αν ήθελα να ζήσω… όμως αυτή η χώρα δε μ’ αφήνει να το θέλω, δε μ’ αφήνει να είμαι η ζωή, να δίνω τη ζωή. Έχει φάει σαν καρκίνος τα βυζιά μου, τα μυαλά μου, τα έντερά μου, έχει κατεβάσει όλες της τις πέτρες στα νεφρά μου και τα ’χει ρημάξει, έχει μαγαρίσει όλες τις πηγές απ’ όπου θα ’τρεχε το γάλα μου, έχει μαζέψει όλο της το χώμα μες στις φλέβες μου και μου ’χει σαπίσει το αίμα, έχει κάτσει όλη πάνω στην καρδιά μου και την έχει κουρελιάσει απ’ τα εμφράγματα και τις εμβολές, κάθε θεσμός της κι ένα έμφραγμα, κάθε νόμος της και μια εμβολή, τα ήθη της μου ’χουν σμπαραλιάσει τα πνευμόνια, η ιστορία της με κάνει να τρέμω συνεχώς ολόκληρη σα να έχω προσβληθεί από την πάρκινσον, ο πολιτισμός της μ’ έχει ξεπατώσει, μ’ έχει ξεθεώσει, δεν πάει άλλο, η θέση της η γεωγραφική είναι το άσθμα μου, ολόκληρο το σχήμα της άλλοτε απλώνεται πάνω στο σώμα μου σα γιγαντιαίος έρπης ζωστήρ και με τρελαίνει… κι άλλοτε παίρνει τη μορφή τσουγκράνας και μπήγεται στα μάτια μου, τεράστιας βελόνας και μου τρυπάει το κρανίο, βράχου ολόκληρου που κρέμεται από την άκρη των μαλλιών μου και με παρασέρνει σε μια θάλασσα πικρών δακρύων… κι όλο νιώθω στον τράχηλό μου το ζυγό της κι όλο δένει τη γλώσσα μου το τραύλισμά της κι όλο μου φέρνει κρύα ρίγη η χυδαιότητά της… η προσήλωσή της στα φαντάσματά της, οι υπεκφυγές της, οι αντιγραφές της, τα φρακαρισμένα της μυαλά, τα πτώματά της, τα κιβούρια της, τα εγκλήματά της… Αυτή η χώρα είναι το χτικιό μας. Θα μας πεθάνει, θα μας ξεκάνει. Πώς θα γλιτώσουμε; Μας πίνει το αίμα, μας το πίνει. Δε μ’ αφήνει πια ούτε να κοιμηθώ, μου έχει κλέψει και τον ύπνο. Πώς θα ζήσω χωρίς ύπνο; Δε θα ζήσουμε… όλο το σπέρμα όλων των αντρών της γης δε θα μπορούσε να ζωντανέψει εκείνη την κόχη του κορμιού μου απ’ όπου ξεκινάει η ανθρώπινη ζωή… Έχεις αδειάσει όλη τη ζωή σου μέσα μου αλλά μ’ έχεις αφήσει χωρίς ζωή… Κι εσύ δεν μπορείς. Μ’ έχεις σπείρει μα ο σπόρος σου δεν πρόκειται ποτέ να πιάσει, δεν μπορεί πια ο σπόρος σας να πιάσει… δε θα ξαναβγεί ποτέ πια ζωή από μέσα μας… Το παλιογύναικο. Ένα θα ’θελα, να την είχα μπροστά μου και να την έσφαζα με τα ίδια μου τα χέρια. Αχ, θε μου, να μπορούσα να τη σκοτώσω.

Κατάφερε οι δολοφόνοι της να φτάσουν ως τις μήτρες μας και να τις σκάψουν σαν τάφους, τα γουρούνια, τα γουρούνια, είν’ όλοι τους γουρούνια, από ποιον ν’ αρχίσω και σε ποιον να τελειώσω, όλοι τους δολοφόνοι, όλοι τους, αυτοί με κάνουν να νιώθω την ανάγκη για το πιο μεγάλο έγκλημα, για μια ατέλειωτη σφαγή, ατέλειωτη σφαγή… αχ, πώς αντέχουμε δω μέσα, πώς δε μας τρελαίνει ακόμα αυτή η παλιοσκύλα, αυτή η γκαρότα, αυτό το στραγγουλατόριουμ, σωστή αγχόνη… με τους επίσημους μαχαιροβγάλτες της που βγάζουν επίσημους λόγους σ’ επίσημες τελετές μπρος σ’ επίσημους μαχαιροβγάλτες… Ο κάθε πόρος της είναι και μια τσέτα, κάθε γωνιά της κι ένα λάζο, κάθε χιλιοστό της και μια τσάκα, είναι γεμάτη ξόβεργες θανάτου και κοφτερούς σουγιάδες, άντρο φονιάδων, απατεώνων και ηλιθίων, λημέρι άναντρων γαμιάδων κι ανίκανων σωματεμπόρων, μας πατάει το κεφάλι μέσα στα σκατά της, μας δίνει λυσσασμένες κλωτσιές στ’ αρχίδια, μας λιώνεις, μωρή, μας στραγγίζεις, μας ρημάζεις, μας διχάζεις, μας πνίγεις, μας καταδικάζεις, μας πεθαίνεις, μας πεθαίνεις, σκρόφα, ξεπουλημένη, μολυσμένη, ψειριάρα, φαρμακοδότρα, φιδομάνα, λύκαινα, γύφτισσα, αιμομίχτρα, που όλο μαϊμουδίζεις και παπαγαλίζεις, κατσικοπόδαρη, δίσεχτη, κακορίζικη, δε σε μπορώ, δεν τη μπορώ, τη δολοφόνα, την παιδοκτόνα, τη ζαβή, τη χολεριασμένη, τη στραβοκάνα, τη ζαβή, το τσόκαρο, την παλιόγρια, την παλιόγρια, που κακό χρόνο να ’χει, δεν αντέχω πια τίποτα δικό της, τίποτα, τίποτα, τη μισώ, τη μισώ, αχ, αχ, σε μισώ, σε μισώ, σε μισώ, σε μισώ, θα πεθάνω, τέρας, και θα εξακολουθώ να σε μισώ, ναι, το μίσος βράζει μέσα μου, θέλω να γράψω τους ανάποδους ύμνους απ’ αυτούς που γράφτηκαν ως τώρα γι’ αυτήν, λέξη προς λέξη να την τουφεκίσω και να την παραχώσω σα σκυλί με τα ίδια μου τα χέρια… Δεν είμαι πια γυναίκα… Ούτε κι εσύ πια είσαι άντρας… Μας τα πήρε όλ’ αυτή… Τι θα μείνει όμως απ’ αυτήν χωρίς εμάς; Τι θα είν’ αυτή όταν δεν θα ’χει μείνει τίποτ’ από μας;… Το χώμα της έχει πάρει το σχήμα μου… Το σώμα μου έχει πια τις διαστάσεις της… Έχω μέσα μου τη μοίρα της… Πεθαίνω σα χώρα…” (…) »

Σχόλια

Με αφορμή την προεκλογική περίοδο, θυμήθηκα και διάβασα ξανά αυτό το πεζογράφημα – «σχεδίασμα μυθιστορήματος» όπως το χαρακτηρίζει ο συγγραφέας του. Δημοσιεύτηκε πρώτη φορά το 1978 σ’ ένα περιοδικό και το 1979 σε βιβλίο, το οποίο έχει σημειώσει απανωτές εκδόσεις. Αν κι έχουν περάσει 31 χρόνια από τότε, εξακολουθεί να είναι επίκαιρο όσο ποτέ. Είμαι βέβαιος ότι δεν θα πάψει να ισχύει τούτο το χαρακτηριστικό γνώρισμά του, όσα χρόνια κι αν περάσουν. Ο λόγος του είναι καίριος και διαχρονικός.

Το “Πεθαίνω σα χώρα” του Δημήτρη Δημητριάδη ανήκει, πιστεύω, στα ελάχιστα εμβληματικά, συγκλονιστικά κείμενα της λογοτεχνίας μας (από μιαν άποψη μπορώ να το συγκρίνω με “Το κιβώτιο” του Άρη Αλεξάνδρου), όπου η λογοτεχνία παύει να είναι “λογοτεχνία” – ασυνήθιστο και δυσθεώρητο κατόρθωμα. Επιπλέον ανήκει στη σπάνια κατηγορία των “προφητικών” κειμένων. Εκτός από την πρώιμη αναφορά στα εφιαλτικά δελτία ειδήσεων και τους μουρλούς εκφωνητές των, σημαντικό είναι και το εξής απόσπασμα: “ (…) Η κατοχή κράτησε πράγματι πολλούς αιώνες. Όσο χρειαζόταν για να εξαφανιστεί το παραδοσιακό εκτόπισμα της χώρας και να συγχωνευτεί αυτή μες στο ευρύτατο κοσμοδιάγραμμα που κάλυπτε πια όλη την υδρόγειο (…) ”

Το κύριο και μεγαλύτερο μέρος του σύντομου σε έκταση πεζογραφήματος είναι αφηγηματικό. Εξιστορούνται τα ποικίλα πάθη και τα δεινά μιας χώρας σε κατάσταση κρίσης και κατάρρευσης – όχι μόνον από εξωτερικούς λόγους αλλά, κυρίως, εξαιτίας της εσωτερικής διαφθοράς και σήψης που επικρατεί σε όλα τα επίπεδα. Η εξαίρετη, μακροπερίοδη και συχνά διακοπτόμενη από αποσιωπητικά, αφήγηση αυτή καταλήγει στον ορμητικό, βίαιο και απελπισμένο γυναικείο μονόλογο που παρατίθεται εδώ.

Read more at www.poiein.gr

 

Ζούγκλα η Αθήνα – Deutsche Welle

Amplify’d from www.dw-world.de

Μεγάλο και σήμερα το ενδιαφέρον του γερμανικού τύπου κυρίως για την ελληνική οικονομία. Εντούτοις η Süddeutsche Zeitung αφιερώνει το σημερινό της ‘σαλόνι’ στην εκρηκτική κατάσταση στο κέντρο της Αθήνας.

People pass by a beggar holding a paper reading 'I'm hungry' in a street in central Athens, on 21 October 2010. According to a statistic carried out by the University of Athens, seven months after the introduction of the austerity plan and with unemployment at 12.6 per cent, it revealed that 8.7 per cent of citizens older than 18 use subsidised meals, social stores and other forms of welfare. A total of 92 per cent of the Greek population have cut spending on food due to the crisis and 54 per ce
«Στη ζούγκλα» επιγράφει η SüddeutscheZeitung ολοσέλιδο αφιέρωμά της για το κέντρο της Αθήνας . Στην πρώτη της σελίδα μάλιστα υπάρχει ένας υπέρτιτλος «Ένα είδος εμπόλεμης ζώνης – Επίσκεψη στην παλιά πόλη της Αθήνας».
Το ρεπορτάζ υπογράφει ο Κάι Στριτμάτερ, δίνοντας μια συνολική εικόνα των προβλημάτων που αντιμετωπίζει το κέντρο της πρωτεύουσας. «Η Αθήνα καταρρέει. Το ιστορικό κέντρο είναι ένα είδος εμπόλεμης ζώνης, στο οποίο περιφέρονται μετανάστες, διαδηλωτές και αγχωμένοι αστυνομικοί. Η ΕΕ δεν θα έπρεπε όμως να ξεγράψει την πρωτεύουσα των Ελλήνων. Στο κάτω-κάτω εδώ γεννήθηκε η δημοκρατία. Και η Ευρώπη».
Migrants clash with riot police during a demonstration in central Athens, Greece, 22 May 2009. Hundreds of protesters, identified as Muslim migrants, marched in central Athens in the wake of a claim by an Iraqi man on 21 May that a police officer destroyed a Koran. EPA/SIMELA PANTZARTZI +++(c) dpa - Report+++
Bildunterschrift: Großansicht des Bildes mit der Bildunterschrift:  Έκτροπα στην ΑθήναΤο ρεπορτάζ ξεκινά περιγράφοντας κάποιες ειδυλλιακές ακόμα γωνιές της πόλης του Περικλή που έχουν εναπομείνει, ξεδιπλώνοντας σιγά-σιγά το κουβάρι των προβλημάτων: από τους ναρκομανείς που συγκεντρώνονται δίπλα από το Μουσείο μέχρι το παραεμπόριο, την άνοδο της ακροδεξιάς και τις μάχες με τις ακροαριστερές ομάδες. «Η Αθήνα λοιπόν. Μια πόλη πέντε εκατομμυρίων. Μια από τις πιο θαυμάσιες πόλεις της Ευρώπης. Μια πόλη που σου κόβει την ανάσα, μια πόλη που σε πιάνουν τα κλάματα όταν βλέπεις την παρακμή της».
«Επιτέλους ρεαλισμό στη συζήτηση για την Ελλάδα» ζητά με άρθρο του στις οικονομικές σελίδες της Frankfurter Allgemeine Zeitungο ο Μάρτιν Βίσμαν, μέλος του διοικητικού συμβουλίου της J.P. Morgan και σημειώνει:
«Η πολιτική συζήτηση δεν θα πρέπει πλέον να στρέφεται στην απογοήτευση που επικρατεί λόγω της αποτυχίας της συμφωνίας του Μάαστριχτ. Θα πρέπει να επικεντρωθεί στο ότι ούτε το ΔΝΤ ούτε η περιφερειακή βοήθεια μπορούν βραχυπρόθεσμα να συμβάλουν στη γεφύρωση των μεγάλων διαφορών στην Ευρώπη. Η Γερμανία επωφελήθηκε πολύ τις τελευταίες δεκαετίες τόσο οικονομικά όσο και πολιτικά. Τώρα θα πρέπει να υπάρξει η συζήτηση εάν η Ευρώπη θα συνεχίσει να είναι ένα σημαντικό πολιτικό, πολιτιστικό, οικονομικό και κοινωνικό πλαίσιο, μέσα στο οποίο κινείται η χώρας μας, και εάν η Γερμανία είναι πρόθυμη μέσα σε αυτή την Ευρώπη να παίξει στο μέλλον ένα σημαντικό ρόλο».
ARCHIV - Eine EU-Fahne weht am 09.04.2010 über der Akropolis in Athen. Die Finanzminister des Eurogebiets kommen am Montag (16.05.2011) in Brüssel zusammen, um ein Rettungspaket von 78 Milliarden Euro für das pleitebedrohte Portugal unter Dach und Fach zu bringen. Die obersten Kassenhüter wollen auch über die zugespitzte Schuldenkrise in Griechenland beraten. Foto: ORESTIS PANAGIOTOU dpa +++(c) dpa - Bildfunk+++ Bildunterschrift: Großansicht des Bildes mit der Bildunterschrift:  Θα τα καταφέρει η Ευρώπη; «Μετά το δάνειο είναι πριν από το δάνειο», είναι ο τίτλος ολοσέλιδου ρεπορτάζ της Welt του Βερολίνου. Η εφημερίδα σημειώνει «Η Αθήνα θα μπορούσε να εισπράξει 35 δις ευρώ πουλώντας δημόσια περιουσία, όμως κανείς δεν τη θέλει. Είναι αμφίβολο πως θα αναπτυχθεί η οικονομία. Η κατανάλωση είναι περιορισμένη και οι εξαγωγές δεν παίζουν σχεδόν κανένα ρόλο πια».
«Πυρετώδεις διαβουλεύσεις για την Ελλάδα», είναι ο τίτλος της Neue Zürcher Zeitung. «Εν αναμονή της έκθεσης της τρόικα. Πιθανός συμβιβασμός για συμμετοχή ιδιωτών», είναι ο υπότιτλος, και η εφημερίδα σημειώνει:
«Σύμφωνα με τα μέχρι τώρα σχέδια, οι οικονομικές ανάγκες της Ελλάδας καλύπτονται μόνο εν μέρει από τα δάνεια των Ευρωπαίων και του ΔΝΤ. Για τα υπόλοιπα 27 δις ευρώ που απαιτούνται θα έπρεπε η Αθήνα να βγει και πάλι στις αγορές για να τα βρει. Κάτι τέτοιο όμως, όπως είναι σήμερα τα πράγματα, δεν είναι δυνατόν. Για το λόγο αυτό το ΔΝΤ, βάσει των κανόνων που διέπουν τη λειτουργία του, θα μπορούσε να αρνηθεί να πληρώσει ένα τμήμα της πέμπτης δόσης του δανείου. Και ακόμα και αν τα ευρωπαϊκά κράτη προσέτρεχαν σε βοήθεια, μακροπρόθεσμα θα έπρεπε να βρεθεί μια άλλη λύση για να καλυφθούν τα ελλείμματα. Αυτός είναι και ο λόγος για τις πυρετώδεις διαβουλεύσεις».
Επιμέλεια: Μαρία Ρηγούτσου
Υπεύθ. σύνταξης: Σπύρος Μοσκόβου

Read more at www.dw-world.de